Akapity

Jak dobrze, że opis z okładki tej książki nie mówi zbyt wiele. Jak dobrze, że zbyt wiele szczegółów nie wyczytałam w recenzjach, które pojawiły się przed moją. Na całe szczęście nie miałam zielonego pojęcia jaką tajemnicę z przeszłości skrywają bohaterki. Bo gdybym wiedziała, z pewnością trzymałabym się od tej historii z daleka, spodziewając się, że zaogni jeszcze bardziej bolesne i tak świeże rany, które co dopiero spowodowała rzeczywistość wokół mnie... Więc na szczęście (!) nic nie wiedziałam, i dzięki temu nie skreśliłam książki tylko przez smutne skojarzenia, które mogła nasunąć. I chociaż tych ostatnich nie sposób było uniknąć, lektura sprawiła mi niekłamaną przyjemność i dobrze się stało, że miałam okazję po nią sięgnąć.

Antonina Kozłowska, dziennikarka, tłumaczka i pisarka, autorka dwóch blogów, które podczytuje tak wiele z nas :), napisała książkę pełną śladów polskiej rzeczywistości lat 80-tych XX wieku, i pełną wnikliwych rozważań na temat dziewczyńskiego dorastania, z wszystkimi jego buntami, konfliktami i pytaniami, na które odpowiedzi daje w pierwszej kolejności podwórkowe życie między rówieśnikami.

Choć nie w Warszawie, a na południu Polski, i ja wychowałam się w miejscu podobnym do tego z powieści, "gdzie błotniste uliczki wiły się leniwie pomiędzy domkami z cegły, drewna i nowymi osiedlami szeregowych klocków, które wyglądały jakby ktoś pociął blok z wielkiej płyty na cienkie plasterki, ustawił je obok siebie, i dodał dywanik zielonej trawy od frontu." I chociaż jestem kilka lat młodsza od bohaterek i świat "na kartki" znam raczej z opowieści rodziców, jednak pamiętam czasy, gdy jeansy z Pewexu dostępne były dla nielicznych a dzieciaki jeździły po podwórku na składakach, a nie najnowszych modelach rowerów górskich. Z rozrzewnieniem wspominam moje pierwsze "czeszki", lemoniadę w woreczkach pitą przez rurkę, popołudnia u koleżanki spędzane na przesłuchiwaniu nagrań na starym magnetofonie i wygadywanie głupot przez telefon do obcych ludzi ;)

Karolina, Beata, Gośka i Aneta spędzały czas podobnie, przyjaźniąc się na swój pokręcony sposób i stale ze sobą rywalizując. Wszystkie już naznaczone bliznami skrzętnie ukrywanymi przed światem i sobą nawzajem, maskowanymi niejednokrotnie kłamstwem i bezczelnością. Każda z przyklejoną na stałe "metką"; córki ubeka, bogatej laluni, otyłej córki badylarza i pobożnej aż do bólu katoliczki; prześcigają się w próbowaniu rzeczy zarezerwowanych dla dorosłych, w zaspokajaniu ciekawości, w ślepym naśladownictwie i wyśmiewaniu zakompleksionych i pozostających w tyle. Wszystko do czasu gdy ich dorastanie zostanie naznaczone tragedią, nowymi pytaniami bez odpowiedzi i narastającym poczuciem winy, które każda z dziewcząt będzie się uparcie starała zagłuszyć przez następne dwadzieścia lat. Ale historia nie pozwoli tak łatwo o sobie zapomnieć, powróci w najmniej spodziewanym momencie, a nasze bohaterki staną przed koniecznością rozliczenia się z przeszłości przy jednoczesnym obserwowaniu rozterek dorastania własnych dzieci.

„Co będzie pamiętać moja córka z tych najstraszniejszych lat życia, kiedy jest się tak zupełnie pomiędzy jednym światem a drugim? Kiedy nie można polegać na nikim poza tak samo zagubionymi rówieśnikami, kiedy jedyną drogą do dorosłości jest eksperyment – z papierosami, z chłopakami, ze sprawdzaniem, ile wytrzyma drugi człowiek, zanim pęknie jak źdźbło grającej trawy, w którą ktoś niewprawny zbyt mocno dmuchnął. Czy za dwadzieścia lat jednej z dziewczynek chichoczących teraz w pokoju nie będzie, a pozostałe będą z uporem godnej lepszej sprawy udawać, że nigdy nie istniała?”

Na wielkie uznanie zasługuje przenikliwość i zmysł obserwacji autorki oraz oczywiście warsztat i sposób pisania prosty, a jednocześnie malowniczy. Czyta się doskonale, w wielu miejscach unosząc kąciki ust do góry z zadziwienia idealnie oddanymi realiami PRL-u. "Taka moja" jest ta książka, taka autentyczna. Choć prawdopodobnie identyczne odczucia będzie miało wielu czytelników, którym przyszło dorastać w latach osiemdziesiątych.

Apetyt na Kozłowską zaostrzył się ;) Muszę się koniecznie rozglądnąć za jej pierwszą książką i z chęcią sięgnę po pozycje, które wyda w przyszłości. A teraz szkoda mi trochę, że "Czerwony rower" jest pożyczony, bo z chęcią położyłabym go u siebie na regale na stałe :)